Melatonine wordt in de pijnappelklier gemaakt en is essentieel voor onze gezondheid. Het staat erom bekend dat het voor een goede en regelmatige slaap zorgt. Minder bekend is echter dat melatonine als antioxidant beschermt tegen schadelijke effecten van straling en giftige stoffen. Melatonine beschermt bovendien tegen het ontstaan van fouten in het DNA tijdens de celdeling. Het verouderingsproces wordt zo afgeremd en ziekten als kanker ontstaan minder snel. Nog een wetenswaardigheid is dat een gezonde melatoninespiegel van zwangere vrouwen het risico verlaagt op het krijgen van een kind met autisme of een verstandelijke beperking.

Melatonine is pas in 1958 ontdekt door dokter Aaron Lerner, gespecialiseerd in huidziekten. Hij gaf het de naam melatonine, een samenvoeging van de Griekse woorden melanos (= zwart) en tonos (=kleur), omdat na inspuiten bij kikkers de kleur van hun huid veranderde.

In 1963 werd ontdekt dat melatonine vooral wordt aangemaakt als het donker is, doordat ratten die continu in een verlichte omgeving leven bijna geen melatonine maken. En in 1975 werd ook bij de mens vastgesteld dat de aanmaak van melatonine een dag-nachtritme heeft en dat de melatoninespiegels ’s nachts ten minste tienmaal hoger zijn dan overdag.

Over melatonine valt heel veel meer te vertellen. Op het Wetenschappelijk Melatonineplatform kun je lezen wat melatonine allemaal voor je lichaam betekent, hoe en wanneer je het kunt gebruiken. Wij baseren ons hierbij op wetenschappelijke informatie uit onderzoek en publicaties in wetenschappelijke tijdschriften.

Deze website is samengesteld door dr. Wiebe Braam, die zich al meer dan twintig jaar bezighoudt met de behandeling van slaapproblemen met melatonine. In 2010 promoveerde hij op dat onderwerp. Hij doet bovendien onderzoek naar de rol van melatoninetekort bij het ontstaan van autisme.

Jetlagpreventie: nieuwkomer op de melatoninemarkt geeft verkeerd advies

Davitamon verkoopt nu ook melatonine. Officieel alleen om jetlag te behandelen. Het probleem is dat ze er geen goed advies bij geven. In de bijsluiter staat: ‘Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld.’ Dit is vreemd als je dit middel bij de drogist hebt aangeschaft. Verderop in de bijsluiter staat: ‘De aanbevolen dosering is 1 tot 5 mg per dag, gedurende 3 tot 6 dagen. Neem de tabletten vlak voordat u wilt gaan slapen in, te beginnen op de eerste dag dat het slaapritme is verstoord.’ Dit is een verkeerd advies.

Een jetlag is een ontregeling van het bioritme van je lichaam doordat je verschillende tijdzones passeert. Je biologische klok loopt dan niet gelijk aan het dag- en nachtritme op de plaats van je bestemming. Bij een vliegreis naar het oosten (richting Azië, Australië en Japan) reis je tegen de draaiing van de aarde in. Het wordt vroeger donker, maar je biologische klok is nog niet zover. Vlieg je echter naar het westen (richting Amerika), dan reis je met de draaiing van de aarde mee. De reisdag is langer, want op je plaats van bestemming wordt het pas later donker. Je biologische klok geeft echter al eerder aan dat het tijd is om te gaan slapen. Gelukkig past je biologische klok zich na enkele dagen vanzelf aan en ben je gewend aan het veranderde tijdstip dat het donker wordt. Als je biologische klok daar moeite mee heeft, kan het bioritme van je lichaam ontregeld raken, waardoor je slaapproblemen ondervindt. Met melatonine kun je jetlagproblemen voorkomen als je op het juiste tijdstip melatonine inneemt.

Als je naar het oosten vliegt (richting Azië, Australië en Japan) reis je tegen de draaiing van de aarde in. Die dag duurt korter en het wordt voor jou al vroeg op die dag donker. Je biologische klok is nog niet zover om te beginnen met het aanmaken van melatonine. Daarom kost het je moeite om in slaap te vallen, ook al is het donker geworden. Lukt het je toch, dan begint de melatonineaanmaak vroeger en wordt je biologische klok ‘gelijkgezet’ met de tijd op de plaats van je bestemming. Bij de een gaat dat sneller dan bij de ander, maar meestal gaan er enkele dagen overheen tot je melatonineritme zich heeft aangepast. Het helpt als je een halfuur voordat je wilt gaan slapen 1 tot 3 mg melatonine inneemt. Een hogere dosis heeft doorgaans geen zin.

Als je na afloop van de vakantie terugreist, vlieg je met de draaiing van de aarde mee. Daarom duurt die dag langer en wordt het veel later donker dan je tijdens je vakantie gewend was. Je biologische klok moet dan opnieuw worden gelijkgezet met de tijd in Nederland. Dat doe je door op te blijven en pas naar bed te gaan op de gebruikelijke lokale bedtijd. Het kan helpen om melatonine in te nemen, maar meestal is dat niet nodig.

Bij een vliegreis naar het westen (richting Amerika) reis je met de draaiing van de aarde mee. De reisdag duurt langer, en op de plaats van je bestemming wordt het pas later donker dan je gewend bent. Je biologische klok vindt al vroeg op die dag dat het tijd is om te gaan slapen en geeft het startsein voor de melatonineaanmaak. Als je wacht met slapen tot het op je reisbestemming donker is, wordt de melatonineaanmaak uitgesteld. Op die manier wordt je biologische klok ‘gelijkgezet’ met het dag- en nachtritme op de plaats van je bestemming. Bij de een staat die biologische klok sneller gelijk dan bij de ander. Het kan helpen om een halfuur voordat je wilt gaan slapen 1 tot 3 mg melatonine in te nemen. Een hogere dosis heeft doorgaans geen zin.

Als je vanuit het westen weer terugkeert naar Nederland reis je tegen de draaiing van de aarde in. Die dag duurt daardoor korter. Het wordt vroeger donker dan waaraan je biologische klok op je vakantieadres gewend was geraakt. Om de melatonineaanmaak te verschuiven naar een vroeger tijdstip kun je het beste naar bed gaan zodra het donker is. Wacht niet tot je slaperig wordt. Op die manier zet je je biologische klok ‘gelijk’ met de Nederlandse tijd. Dat lukt de een sneller dan de ander; meestal neemt het enkele dagen tot je melatonineritme zich heeft aangepast aan de nieuwe situatie. Je kunt het proces een handje helpen door een halfuur voor je naar bed gaat 1 tot 3 mg melatonine in te nemen. Een hogere dosis heeft doorgaans geen zin.

+