Melatonine regelt 24-uursritme energiestofwisseling

Ons 24-uurs melatonineritme zorgt voor het 24-uursritme van de energiestofwisseling en de balans tussen inname van voedsel, opslag van reserves en de verbranding ervan. Tientallen soorten stofwisselingsprocessen in ons lichaam worden aangestuurd door enzymen. De mate van activiteit van deze enzymen wordt gecontroleerd door specifieke genen op onze chromosomen. Sommige van deze controlerende genen staan overdag ‘aan’ en ’s nachts ‘uit’, of juist omgekeerd. Dit aan- en uitzetten van genen staat onder invloed van ons melatonineritme.
Overdag, als geen melatonine wordt aangemaakt, zijn vooral enzymen actief die zorgen voor vertering van voedsel en verbranding om energie te leveren. Ook worden glucose en vetten opgeslagen om ’s nachts energie te kunnen leveren als we niet eten.
Gedurende de nacht wordt melatonine aangemaakt en zijn vooral enzymen actief die zorgen voor verbranding van glucose en vetten vanuit de opgeslagen reserves.

Een normaal 24-uursmelatonineritme zorgt dus voor een goede balans tussen de verschillen in stofwisselingsprocessen overdag en ’s nachts. Verstoring van dit ritme kan leiden tot overgewicht, suikerziekte,  hart- en vaatziekten. Het verband tussen te lage nachtelijke melatoninespiegels en deze ziekten is in tientallen onderzoeken aangetoond. Pas sinds kort is bekend dat het omgekeerde, namelijk te hoge melatoninespiegels overdag, tot dezelfde gezondheidsrisico’s leiden. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij mensen die melatonine te traag afbreken en bij wie de ’s avonds ingenomen dosis melatonine overdag nog voor een gedeelte  aanwezig is. Voor het goed functioneren van het systeem van ‘aan’ en ‘uit’ zetten van stofwisselingsgenen is het van belang dat er ’s nachts voldoende melatonine aanwezig is. Het is echter net zo belangrijk dat de melatoninespiegel overdag (bijna) nul is. Te trage afbraak van melatonine komt voor bij ongeveer 5 procent van de mannen en 10 procent van de vrouwen. In de meeste gevallen kenmerkt zich dit door het ook niet goed kunnen afbreken van cafeïne. Deze mensen  vallen moeilijk in slaap als ze ’s avonds koffie drinken.

Bron:
Cipolla-Neto J & do Amaral FG. Melatonin as a hormone: new physiological and clinical insights. Endocr Rev. 2018 Sept 12. doi: 10.1210/er.2018-00084. [Epub ahead of print]

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.