Melatonine is wél een effectief slaapmiddel!!!

Ik word erg moe van de negatieve berichten over melatonine die met enige regelmaat in de pers verschijnen. Deze berichten zijn onjuist en scheppen niets dan verwarring. Nu willen de zorgverzekeraars melatonine kennelijk niet vergoeden omdat er geen wetenschappelijk bewijs voor de werking ervan zou zijn.

Al vele jaren baseren ‘officiële instanties’ als de zorgverzekeraars hun mening op selectief uitgezochte publicaties over de werking van melatonine bij slaapproblemen. Dat zijn publicaties die geen significante verbetering van de slaap zien. De vele publicaties die wél een significante verbetering van de slaap zien, worden stelselmatig  genegeerd. Door dit ‘selectief shoppen’ in publicaties worden mensen met slaapproblemen die baat hebben bij melatonine, gedupeerd. Ook worden artsen hierdoor gestimuleerd slaapmiddelen voor te schrijven die weliswaar vergoed worden maar die helaas vervelende bijwerkingen kunnen hebben en bovendien verslavend zijn.

Bij de bewering dat melatonine niet effectief zou zijn bij slapeloosheid, wordt meestal verwezen naar de ‘Standaard slaapproblemen en slaapmiddelen’. Hierin staat: ‘Het voorschrijven van melatonine aan volwassenen met slapeloosheid wordt niet aangeraden, omdat het geen klinisch relevant effect heeft.’ Het ‘bewijs’ hiervoor komt uit een drietal publicaties uit 2005 en 2006, die meteen na verschijning onder kritiek bedolven werden. Het gaat hier om een drietal zogeheten meta-analyses van eerder gepubliceerde dubbelblindonderzoeken. Hierbij worden, simpel gezegd, de uitkomsten van deze dubbelblindonderzoeken bij elkaar opgeteld opdat ook onderzoeken met weinig deelnemers kunnen meetellen. Uit de publicaties komt dan een ‘gemiddelde’ van alle onderzoeken als eindresultaat.

Als we ons beperken tot het verkorten van de inslaapduur, dan is de gemiddelde verkorting van de inslaapduur bij Brzezinski (2005) gemiddeld 4,0 minuten (spreiding 5,4 – 2,5 minuten), bij Buscemi (2005) gemiddeld 11,7 minuten (18,2 – 5,2 minuten) en bij Buscemi (2006) gemiddeld 13,2 minuten (27,3 – 0,9 minuten). Dit resultaat lijkt niet groot, maar bij Buscemi (11,7 en 13,2 minuten kortere inslaaptijd) toch voldoende om te spreken van een redelijk effect. Als je echter kijkt naar de studies die ze hebben gebruikt voor deze meta-analyses, vallen enkele zaken op.

Bij Buscemi (2005) zijn van de zes studies (van totaal veertien) die het zwaarste meetellen in de analyse van het effect van melatonine op de inslaaplatentie, er vijf die eigenlijk ten onrechte in de meta-analyse zijn opgenomen, bijvoorbeeld omdat de deelnemers doorslaapproblemen hadden, geen inslaapproblemen. Logisch dat deze deelnemers de slechtste score hadden op de inslaaplatentie.

Bij Brzezinski (2005) zijn publicaties opgenomen van onderzoek met melatonine bij mensen die helemaal geen slaapprobleem hadden. Ook waren publicaties meegenomen waarbij melatonine overdag gegeven werd om het effect op in slaap vallen te meten, of moesten de deelnemers de nacht in een slaaplaboratorium doorbrengen.

Bij Brzezinski (2006) zijn onderzoeken opgenomen van mensen met diverse ziekten (dementie, depressie, schizofrenie) en mensen met een verstandelijke beperking. Resultaten hiervan zijn niet zomaar te gebruiken bij het beoordelen van de werkzaamheid van melatonine bij de ‘normale’ bevolking.

Een ander groot bezwaar is dat bij dit soort onderzoeken melatonine aan iedereen volgens een vast protocol werd gegeven en dat er tussen de verschillende onderzoeken bij deze meta-analyses enorme verschillen bestonden:

  • de dosis varieerde van 1 tot 6 mg;
  • in het ene onderzoek werd ‘gewone’ fast release melatonine gebruikt en in het andere werd slow release melatonine gegeven;
  • de tijdstippen van inname waren per onderzoek vooraf vastgesteld, maar wisselden sterk tussen de diverse publicaties die gebruikt werden (van 2 uur voor het naar bed gaan tot bij het in bed stappen);
  • de duur van het melatoninegebruik vertoonde grote verschillen tussen de diverse onderzoeken die gebruikt werden (van 1 week tot 12 maanden);
  • de helft van de onderzoeken volgde een zogeheten cross-overprotocol (eerst placebo, daarna melatonine of eerst melatonine en daarna placebo). Omdat de verbetering van de slaap na stoppen met melatonine nog dagenlang aanhoudt, zal de helft van de deelnemers (die eerst melatonine en daarna placebo kregen) tijdens de  placebobehandeling ogenschijnlijk beter slapen.

Door uitkomsten van onderzoeken die onderling zoveel van elkaar verschillen bij elkaar op te tellen, is het niet mogelijk conclusies te trekken over de werkzaamheid van melatonine. Daarbij komt dat alle deelnemers aan hetzelfde protocol werden onderworpen. De kans is dus groot dat een aantal mensen een verkeerde dosis kreeg en dat ze die dosis op een voor hen verkeerd moment moesten innemen. Het positieve effect op de slaap zal dus groter zijn dan de 11,7 en 13,2 minuten kortere inslaaptijd uit de meta-analyses als melatonine op de juiste manier gebruikt wordt.

Een groot bezwaar is verder dat bijna elk onderzoek verzuimde de melatoninespiegel te meten. Er waren dus ook deelnemers die een normale hoeveelheid melatonine aanmaakten, maar om een heel andere reden problemen hadden met in slaap vallen. Het is niet verbazingwekkend dat melatonine dan niet werkt.

Een simpel voorbeeld: als je wilt weten of een auto in vergelijking met een identieke andere auto verder rijdt, en je gooit bij beide de benzinetank vol zonder vooraf te kijken of de tank van een van beide misschien bijna leeg was, zul je inderdaad geen verschil in afgelegde rijafstand zien. Maar heb je dan wetenschappelijk bewezen dat jouw auto geen benzine nodig heeft?

Behandelen van slaapproblemen is maatwerk, waarbij aan de hand van de kenmerken van het individuele slaapprobleem en de gewenste verbetering van de slaap (tijdstippen van naar bed gaan en opstaan) een behandelplan wordt opgesteld. Gebruik van melatonine kan daar onderdeel van zijn, maar denk eerst aan slaaphygiëneadviezen.

Een recente meta-analyse (Auld 2017) concludeert: ‘Results from the meta-analyses showed the most convincing evidence for exogenous melatonin use was in reducing sleep onset latency in primary insomnia, delayed sleep phase syndrome and regulating the sleep-wake patterns in blind patients compared with placebo.’

(Resultaten van de meta-analyses toonden aan dat het meest overtuigende bewijs voor het gebruik van exogeen melatonine lag in het effect op het verkorten van de inslaaptijd bij primaire slapeloosheid, het vertraagde slaapfasesyndroom en het reguleren van de slaap-waakpatronen bij blinde patiënten in vergelijking met placebo.)

De actueelste meta-analyse (Wei 2020) van studies bij kinderen en pubers tot achttien jaar concludeert: ‘Melatonin was an effective and tolerable drug in the short-term treatment of sleep onset insomnia in children and adolescents.’

(Melatonine was een effectief en goed verdraagbaar medicijn bij de kortdurende behandeling van inslaapproblemen bij kinderen en pubers.)

Kortom, ontkennen dat melatonine een slaapmiddel is, is onjuist en wordt niet door feiten ondersteund. Er zijn tientallen publicaties waarin het gunstige effect van melatonine op slaap wel degelijk is aangetoond.

Bronnen:

Auld F, Maschauer EL, Morrison I, Skene DJ, Riha RL. Evidence for the efficacy of melatonin in the treatment of primary adult sleep disorders. Sleep Med Rev. 2017 Aug;34:10-22. doi: 10.1016/j.smrv.2016.06.005. Epub 2016 Jul 20.

Brzezinski A, Vangel MG, Wurtman RJ, Norrie G, Zhdanova I, Ben-Shushan A, Ford I. Effects of exogenous melatonin on sleep: a meta-analysis. Sleep Med Rev. 2005 Feb;9(1):41-50.

Buscemi N, Vandermeer B, Hooton N, Pandya R, Tjosvold L, Hartling L, Baker G, Klassen TP, Vohra S. The efficacy and safety of exogenous melatonin for primary sleep disorders. A meta-analysis. J Gen Intern Med. 2005 Dec;20(12):1151-8.

Buscemi N, Vandermeer B, Hooton N, Pandya R, Tjosvold L, Hartling L, Vohra S, Klassen TP, Baker G. Efficacy and safety of exogenous melatonin for secondary sleep disorders and sleep disorders accompanying sleep restriction: meta-analysis. BMJ. 2006 Feb 18;332(7538):385-93. Epub 2006 Feb 10.

Wei S, Smits MG, Tang X, et al. Efficacy and safety of melatonin for sleep onset insomnia in children and adolescents: a meta-analysis of randomized controlled trials. Sleep Med. 2020;68:1-8. doi:10.1016/j.sleep.2019.02.017.

Melatoninetekort en ongewenste kinderloosheid

Bij vrouwen die ongewenst kinderloos zijn worden vaker lage melatoninespiegels gevonden. Bij de behandeling van ongewenste kinderloosheid met IVF is de kans op een succesvolle zwangerschap groter wanneer voorafgaand aan de IVF melatonine wordt ingenomen. Lage melatoninespiegels vergroten ook het risico op diverse zwangerschapscomplicaties. Dit is een zéér korte samenvatting van twee zeer recente overzichtsartikelen (Olcese 2020 en Lateef 2020) over de rol van melatonine bij zwangerschap en de behandeling van ongewenste kinderloosheid.

Zowel bij vrouwen als bij mannen speelt melatonine een rol bij de voortplanting. Beide overzichtsartikelen benadrukken het belang van een voldoende hoge melatoninespiegel als een vrouw zwanger wil worden en als ze zwanger is. Daarbij wordt een verband gezien tussen een chronisch tekort aan nachtelijke slaap. Ongeveer een op de drie volwassenen slaapt korter dan zes uur per nacht, terwijl de normale slaapbehoefte acht uur is. De duur van de nachtelijke aanmaak van melatonine is bij hen dus met een kwart afgenomen. Bij mensen die wisseldiensten draaien is deze afname nog groter, want tijdens de slaap overdag wordt erg weinig melatonine aangemaakt.

Overigens is niet alleen de melatoninespiegel van de vrouw van belang. Ook bij mannen kan een te lage melatoninespiegel bijdragen aan een verminderde vruchtbaarheid. Een andere factor is dat de zwangerschap steeds vaker wordt uitgesteld. Omdat de melatonineproductie bij iedereen afneemt met het ouder worden, spelen lage melatoninespiegels een steeds grotere rol bij de afname van de vruchtbaarheid op latere leeftijd.

Melatonine is van het begin tot het einde van de zwangerschap noodzakelijk voor een normaal verloop ervan. Dat begint bij een goede kwaliteit van de eicel en na de bevruchting de succesvolle innesteling in het baarmoederslijmvlies. Een mislukte innesteling in het baarmoederslijmvlies is vaak terug te voeren op reactieve zuurstofcomponenten (ROS) die het embryo kunnen beschadigen. Melatonine is een zeer sterk werkzaam antioxidant en remt daardoor het ontstaan van ROS. Bij dierproeven is inmiddels aangetoond dat voldoende lichaamseigen melatonine essentieel is voor een succesvolle zwangerschap. Aanvullen van een eventueel tekort is dan effectief. Om die effectivitieit bij de mens aan te tonen is onderzoek nodig waarin bij grote groepen zwangeren het effect van extra melatonine wordt vergeleken met een even grote controlegroep die tijdens de zwangerschap geen extra melatonine slikt. Dit zogeheten dubbelblind onderzoek is weliswaar noodzakelijk voor de bewijsvoering, maar is om ethische redenen vaak moeilijk uitvoerbaar. In een aantal IVF-klinieken wordt daarom nu al extra melatonine voorgeschreven om de kans op succes te vergroten. Gebleken is namelijk dat de melatoninespiegel van vrouwen die wegens onverklaarde onvruchtbaarheid voor een behandeling naar een IVF-kliniek werden verwezen, meer dan de helft lager is dan de melatoninespiegel van vrouwen die al een of meer kinderen hebben gekregen. De vrouwen die met melatonine zijn behandeld, blijken een grotere kans te hebben op een succesvolle zwangerschap dan de vrouwen die een placebo krijgen.

Tijdens de zwangerschap is melatonine betrokken bij de normale ontwikkeling van het ongeboren kind, dat nog geen melatonine aanmaakt. Het krijgt melatonine via de placenta aangevoerd en heeft daardoor het dag- en nachtritme van de melatoninespiegel van de moeder. Vanaf het begin van de zwangerschap stijgt de melatonineproductie langzaam. Rond de geboorte is die productie bijna twee keer zo hoog als voor de zwangerschap. Dit gegeven op zich benadrukt al het kennelijke belang van melatonine tijdens de zwangerschap.

Tijdens de zwangerschap is melatonine ook betrokken bij de ontwikkeling van de placenta. Vooral de gunstige invloed op de vorming van bloedvaten vanaf het prille begin van de zwangerschap is belangrijk. Dit biedt namelijk bescherming tegen het ontstaan van hoge bloeddruk en het risico op toxicose (zwangerschapsvergiftiging). Als de bloeddruk verhoogd is, neemt de functie van de placenta af en kunnen er minder voedingsstoffen passeren. Dit leidt tot groeiachterstand van het ongeboren kind en geeft een hoger risico op zuurstofgebrek tijdens de geboorte. Onderzoek heeft uitgewezen dat de melatoninespiegels van vrouwen met zwangerschapsvergiftiging bijna 70 procent lager zijn dan die van gezonde zwangeren. Om te onderzoeken of een behandeling met melatonine beschermend werkt tegen de schadelijke gevolgen van zuurstofgebrek is dubbelblind onderzoek met placebo nodig. Ook hiervoor geldt dat het om ethische redenen moeilijk uitvoerbaar is. Daarom is gekozen voor onderzoek van navelstreng- en placentaweefsel van gezonde pasgeborenen. Het weefsel werd onderworpen aan zuurstoftekort waarna de schade werd opgemaakt. Vervolgens werd aan de helft van de stukjes weefsel melatonine toegevoegd en stelden de onderzoekers vast dat de schade was hersteld. Bij de stukjes placentaweefsel die niet met melatonine waren behandeld was de schade door zuurstoftekort niet hersteld.

De melatoninespiegel is bij iedereen ’s nachts hoger dan overdag. Dat verklaart waarschijnlijk onder andere dat de meeste spontane geboorten ’s nachts plaatsvinden. Eigenlijk zou dit ook moeten gelden voor een bevalling die wordt ingeleid. Om organisatorische redenen gebeurt dit echter meestal ’s morgens.

Tijdens de zwangerschap is melatonine nodig voor de ontwikkeling van het ongeboren kind omdat het zelf nog geen melatonine aanmaakt. Het krijgt melatonine via de placenta aangevoerd. Pas drie maanden na de geboorte begint een baby melatonine aan te maken. Krijgt de pasgeborene borstvoeding, dan krijgt hij melatonine via de moedermelk. Daardoor blijft het dag- en nachtritme van allerlei processen in het lichaam goed ingesteld. De eerste dagen na de geboorte bevat borstvoeding bovendien extra melatonine.

De vraag is uiteraard in hoeverre melatoninegebruik tijdens de zwangerschap wel veilig is. Fabrikanten van melatonine geven hierover geen inhoudelijke informatie. Ze beperken zich er veiligheidshalve toe gebruik af te raden tijdens de zwangerschap en als de moeder borstvoeding geeft: ‘vanwege de afwezigheid van klinische gegevens over het gebruik tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding’.

Op beperkte schaal zijn wel enkele studies verricht naar de effecten en de veiligheid van melatoninegebruik tijdens de zwangerschap. Hierbij werd meestal een dosis van 3 mg voorgeschreven. Tot nu toe zijn alleen maar gunstige resultaten gemeld en geen bijwerkingen waargenomen. De waarschuwing op de verpakking van melatonine dat melatonine niet tijdens de zwangerschap gebruikt mag worden is dus vermoedelijk achterhaald. Het advies is echter wel om niet te veel melatonine te gebruiken. Een dosis van 1 mg is waarschijnlijk voldoende, aangezien hiermee bloedwaarden bereikt worden die de normale nachtwaarden overstijgen. Als je ’s avonds een te hoge dosis melatonine inneemt kan dit leiden tot verhoogde melatoninespiegels overdag en dat kan nadelig zijn voor het slaap-waakritme.

Of je wel of geen te lage melatoninespiegel hebt, is te meten in een kleine hoeveelheid ’s nachts afgenomen speeksel. Deze test kun je via deze website aanvragen. Door tijdens melatoninegebruik je melatoninespiegel overdag tussen 12.00 en 14.00 uur een melatoninespiegel te meten kun je erachter komen of de dosis melatonine niet te hoog is.

Bronnen:

Lateef OM, Akintubosun MO. Sleep and Reproductive Health. J Circadian Rhythms. 2020;18:1  

Olcese JM. Melatonin and Female Reproduction: An Expanding Universe. Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:85

Dou Y, Lin B, Cheng H, Wang C, Zhao M, Zhang J, Wu J. The reduction of melatonin levels is associated with the development of preeclampsia: a meta-analysis. Hypertens Pregnancy. 2019 Feb 22:1-8

Espino J, Macedo M, Lozano G, Ortiz Á, Rodríguez C, Rodríguez AB, Bejarano I. Impact of Melatonin Supplementation in Women with Unexplained Infertility Undergoing Fertility Treatment. Antioxidants (Basel). 2019 Aug 23;8(9)

Carlomagno G, Minini M, Tilotta M, Unfer V. From Implantation to Birth: Insight into Molecular Melatonin Functions. Int J Mol Sci. 2018 Sep 17;19(9). pii: E2802. doi: 10.3390/ijms19092802

Hobson SR, Wallace EM, Kingdom JC, Hodges RJ. A Randomized Double-Blinded Placebo-Controlled Intervention Trial of Melatonin for the Prevention of Preeclampsia in Moderate- and High-Risk Women: The MELPOP Trial. Methods Mol Biol. 2018;1710:347-352

Aly H, Elmahdy H, El-Dib M, Rowisha M, Awny M, El-Gohary T, Elbatch M, Hamisa M, El-Mashad AR. Melatonin use for neuroprotection in perinatal asphyxia: a randomized controlled pilot study. J Perinatol. 2015 Mar;35(3):186-91. doi: 10.1038/jp.2014.186. Epub 2014 Nov 13

Melatonine bestrijdt COVID-19

Begin 2020 werd Nederland overvallen door het coronavirus. Ongetwijfeld zullen er geneesmiddelen gevonden worden. En hopelijk komt er begin 2021 een vaccin tegen COVID-19 beschikbaar. Maar het duurt misschien jaren voor er een effectieve behandeling beschikbaar is. De luxe om hierop te wachten hebben we niet. Eind 2020, als het griepseizoen begint, komt er waarschijnlijk een tweede golf COVID-19 patiënten. Er is dus een grote behoefte aan een of meer veilige geneesmiddelen die nu al gebruikt kunnen worden om de gevolgen van een besmetting met het coronavirus te beperken. Een van deze middelen kan melatonine zijn.1-7

Melatonine kan ingezet worden als profylactisch geneesmiddel om mensen die besmet zijn geraakt met het coronavirus, te beschermen tegen echt ziek worden. Melatonine kan ook therapeutisch gebruikt worden bij mensen die al ziek zijn. Het doel hiervan is de ernst van de ziekte COVID-19 te beperken en de kans op longcomplicaties zo klein mogelijk te maken. Melatonine kan gegeven worden in combinatie met andere geneesmiddelen. Het is een veilig en goedkoop middel en kan zonder problemen in grote hoeveelheden worden geproduceerd.

WAT MELATONINE DOET

Melatonine is een lichaamseigen stof die ’s nachts in de pijnappelklier in de hersenen wordt aangemaakt en die onder meer betrokken is bij het regelen van ons slaap-waakritme. Daarnaast vervult melatonine enkele andere essentiële functies.9 Zo is melatonine werkzaam als antioxidant en is het betrokken bij de afbraak van schadelijke stoffen die ons lichaam binnenkomen. Ook heeft melatonine een antivirale en ontstekingsremmende werking. Het draagt bij aan de lichamelijke afweer tegen bacteriën en virussen door onder meer T-cellen (speciale witte bloedcellen), te activeren.

Melatonine speelt een centrale regulerende rol bij het aansturen van deze processen en bij het dag-nachtritme van de verschillende stofwisselingsprocessen en de energiebalans. Deze balans zorgt ervoor dat de lichaamsprocessen tijdens de actieve fase overdag gericht zijn op energie leveren, zoals eten, vertering, opname van voedingsstoffen, opslaan van reserves en levering van energie door voedingsstoffen te verbranden. Tijdens de rustfase ’s nachts wordt juist energie uit opgeslagen reserves gehaald om de lichaamsprocessen tijdens de slaap te kunnen laten voortgaan. Melatonine zet daartoe onder meer bepaalde genen in het DNA ‘aan’ of juist ‘uit’ als de melatoninespiegel ’s avonds stijgt. Als ’s morgens de melatoninespiegel daalt, gebeurt het omgekeerde. De genen die waren ‘aangezet’ worden ‘uitgezet’ en andersom. Een tekort aan melatonine leidt er daardoor op den duur toe dat er minder aanmaak van insuline (suikerziekte) plaatsvindt en dat cellen ongevoeliger worden voor de werking van insuline (suikerziekte),10 Andere gevolgen zijn toename van vetopslag (overgewicht)11 en toename van de aanmaak van vetten (hart- en vaatziekten)12. Melatoninetekort speelt dus een rol bij alle belangrijke risicofactoren voor het ernstiger verloop van een corona-infectie.5

WAT DOET MELATONINE BIJ COVID-19?

Als sprake is van een virusinfectie activeert ons lichaam het immuunsysteem om het betrokken virus te bestrijden. Het coronavirus veroorzaakt echter zo’n heftige reactie van het immuunsysteem, dat het NLRP3-inflammasoom wordt geactiveerd en het lichaam overmatig veel cytokinen (afweerstoffen) produceert. Deze extreme reactie (cytokinenstorm) kan leiden tot de uitstoot van zoveel cytokinen dat niet alleen het virus wordt aangevallen, maar ook eigen weefselcellen.1,8 Dit proces doet zich vooral in de longen voor en kan in korte tijd een ernstige dubbele longontsteking met heftige benauwdheid veroorzaken. Beademing is dan vaak noodzakelijk.

Melatonine is ontstekingsremmer en antioxidant tegelijkertijd. Het is werkzaam tegen door virussen veroorzaakte acute longbeschadiging (ALI = acute lung injury) en het acute respiratory distress syndroom (ARDS).3,8 Dit zijn de complicaties die leiden tot langdurige opnames op de IC vanwege de noodzakelijke beademing. Het zijn ook de belangrijkste oorzaken van overlijden aan een corona-infectie. Melatonine remt verder het NLRP3-inflammasoom en draagt er daardoor toe bij dat het immuunsysteem minder snel ontregeld raakt (‘cytokinenstorm’) bij een ernstige virusinfectie als COVID-19.8

Coronapatiënten ondervinden veel last van slaapproblemen. Voldoende slaap is zoals bekend van groot belang bij de genezing van iedere infectieziekte, ongeacht de oorzaak ervan. Melatonine verlicht slaapproblemen en bevordert daarmee het herstel.

Argumenten voor toepassing van melatonine bij COVID-19

Wetenschappers uit verschillende landen wijzen erop dat melatonine bescherming kan bieden bij een besmetting met het coronavirus en de ernst van het ziektebeloop bij COVID-19 kan beperken. Hiervoor zijn vier zwaarwegende argumenten aan te voeren.

  1. Het gunstige effect van melatonine op de weerstand tegen infectieziekten en de regulatie van het immuunsysteem is ruimschoots aangetoond. Dat geldt ook voor de complicaties in de longen, namelijk de acute longbeschadiging (ALI = acute lung injury) en het acute respiratory distress syndroom (ARDS).3 Deze complicaties leiden tot langdurige opnames op de IC-afdeling vanwege de noodzakelijke beademing.
  2. Uit dierproeven blijkt dat melatonine effectief is bij de behandeling van met het coronavirus besmette muizen en bij op COVID-19 lijkende infectieziekten als SARS.2,3
  3. Een aantal risicofactoren om na een besmetting met het coronavirus COVID-19 te krijgen en op een ernstiger beloop hiervan, hebben te maken met lage melatoninespiegels. Dit geldt met name voor mensen ouder dan 65 jaar. De helft van de patiënten die met COVID-19 in het ziekenhuis zijn opgenomen, is ouder dan 65 jaar. Van de overledenen (die getest zijn) is driekwart ouder dan 75 jaar. Dat leeftijd een risicofactor is, kan te maken hebben met de afname van de melatonineproductie als je ouder wordt.8,13 De nachtelijke melatoninespiegel van zestigplussers is de helft lager dan die van twintigjarigen. De melatoninespiegel van mensen met overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten is vaak nog lager.11 Dat de ziekte bij kinderen zo mild verloopt, komt wellicht mede doordat kinderen tot in de puberteit juist twee- tot driemaal zoveel melatonine aanmaken als jongvolwassenen.12
  4. Mensen die negatief getest worden op het coronavirus en bij wie het virus dus niet gevonden wordt, blijken driemaal vaker melatonine te slikken dan mensen bij wie de test positief uitvalt.14

Wanneer kan melatonine bij de behandeling worden ingezet?

De ontwikkeling van nieuwe medicijnen kost miljoenen en het duurt jaren voordat de medicijnautoriteiten een nieuw middel hebben goedgekeurd. Melatonine kan echter direct worden ingezet omdat het al jarenlang wordt gebruikt en een erkend veilig middel is.

Een behandeling met melatonine moet niet te lang op zich laten wachten. Medisch specialisten uit de VS, Israël en Rusland noemen verschillende redenen waarom melatonine bij COVID-19-verschijnselen al in de beginfase van de ziekte zou moeten worden gegeven om het risico op een ernstig beloop zo klein mogelijk te maken.2 Daardoor zouden er minder mensen met corona op de IC hoeven te belanden. Al eerder wezen Chinese corona-artsen op het gebruik van melatonine bij de behandeling van coronapatiënten.3 Het eerste grote dubbelblind onderzoek naar het effect van een behandeling met melatonine bij COVID-19 is in april gestart in een aantal Spaanse ziekenhuizen.15 Het onderzoek wordt uitgevoerd bij mensen die in de gezondheidszorg werken en daarmee een verhoogd risico lopen op infectie met het coronavirus.

Dit artikel als pdf downloaden

Referenties:

1. Reiter RJ, Abreu-Gonzalez P, Marik PE, Dominguez-Rodriguez A. Therapeutic Algorithm for Use of Melatonin in Patients With COVID-19. Front Med (Lausanne). 2020;7:226. Published 2020 May 15.

2. Shneider A, Kudriavtsev A, Vakhrusheva A. Can melatonin reduce the severity of COVID-19 pandemic? Published online ahead of print, 2020 Apr 29. Int Rev Immunol. 2020;1‐10.

3. Zhang R, Wang X, Ni L, et al. COVID-19: Melatonin as a potential adjuvant treatment. Published online ahead of print, 2020 Mar 23. Life Sci. 2020;117583.

4. Cheng F, Rao S, Mehra R. COVID-19 treatment: Combining anti-inflammatory and antiviral therapeutics using a network-based approach [published online ahead of print, 2020 Jun 30]. Cleve Clin J Med. 2020;10.3949/ccjm.87a.ccc037

5. Simko F, Reiter RJ. Is melatonin deficiency a unifying pathomechanism of high risk patients with COVID-19? [published online ahead of print, 2020 Jun 3]. [published online ahead of print, 2020 Jun 3]. Life Sci. 2020;256:117902.

6. Reiter RJ, Sharma R, Ma Q, Dominquez-Rodriguez A, Marik PE, Abreu-Gonzalez P. Melatonin Inhibits COVID-19-induced Cytokine Storm by Reversing Aerobic Glycolysis in Immune Cells: A Mechanistic Analysis [published online ahead of print, 2020 May 11]. Med Drug Discov. 2020;6:100044.

7. Anderson G, Reiter RJ. Melatonin: Roles in influenza, Covid-19, and other viral infections. Rev Med Virol. 2020;30(3):e2109.

8. Hardeland R, Tan DX. 2020. Protection by melatonin in respiratory diseases: valuable information for the treatment of COVID-19. Melatonin Research. 3, 3 (Jun. 2020), 264-275.

9. Tordjman S, Chokron S, Delorme R, et al. Melatonin: Pharmacology, Functions and Therapeutic Benefits. Curr Neuropharmacol. 2017;15(3):434-443.

10. Pourhanifeh MH, Hosseinzadeh A, Dehdashtian E, Hemati K, Mehrzadi S. Melatonin: new insights on its therapeutic properties in diabetic complications. Diabetol Metab Syndr. 2020;12:30. Published ahead of print 2020 Apr 8.

11. Cipolla-Neto J, Amaral FG, Afeche SC, Tan DX, Reiter RJ. Melatonin, energy metabolism, and obesity: a review. J Pineal Res. 2014;56(4):371-381.

12. Pandi-Perumal SR, BaHammam AS, Ojike NI, et al. Melatonin and Human Cardiovascular Disease. J Cardiovasc Pharmacol Ther. 2017;22(2):122-132.

13. Kennaway, DJ, Lushington, K, Dawson, D, Lack, L, van den Heuvel, C, & Rogers, N (1999). Urinary 6-sulfatoxymelatonin excretion and aging: New results and a critical review of the literature. J Pineal Res. 27(4), 210-220.

14. Jehi L, Ji X, Milinovich A, et al. Individualizing risk prediction for positive COVID-19 testing: results from 11,672 patients [published online ahead of print, 2020 Jun 10]. Chest. 2020;S0012-3692(20)31654-8. doi:10.1016/j.chest.2020.05.580.

15. García IG, Rodriguez-Rubio M, Mariblanca AR, et al. A randomized multicenter clinical trial to evaluate the efficacy of melatonin in the prophylaxis of SARS-CoV-2 infection in high-risk contacts (MeCOVID Trial): A structured summary of a study protocol for a randomised controlled trial. Trials. 2020;21(1):466. Published 2020 Jun 3.

Melatonine als bescherming tegen COVID-19

De ernst van de ziekte COVID-19 zorgt voor een race tegen de klok om een effectief medicijn te ontwikkelen. Met het maken van nieuwe medicijnen zijn vele jaren gemoeid. Er moeten chemische stoffen worden ontwikkeld en ook het testen op veiligheid en effectiviteit bij mensen duurt lang. Die tijd hebben we helaas niet. Dus moeten we uitzoeken welke bekende medicijnen geschikt zouden kunnen zijn voor de behandeling van COVID-19. Op theoretische gronden is de lichaamseigen stof melatonine hiervoor de beste kandidaat. De afgelopen twee maanden verschenen 23 wetenschappelijke publicaties over potentieel gebruik van melatonine tegen het coronavirus. Inmiddels is ook het eerste grote dubbelblindonderzoek bij gezondheidswerkers in enkele Spaanse ziekenhuizen van start gegaan.

Melatonine is een veilig middel dat vooral bekend is vanwege het regelen van het slaap-waakritme. Minder bekend is dat melatonine werkzaam is tegen door virussen veroorzaakte acute longbeschadiging (ALI = acute lung injury) en het acute respiratory distress-syndroom (ARDS). Deze complicaties van COVID-19 leiden tot langdurige opnames op de IC vanwege de noodzakelijke beademing. Het zijn ook de belangrijkste oorzaken van overlijden aan een corona-infectie. Melatonine remt verder het NLRP3-inflammasoom en draagt er daardoor toe bij dat het immuunsysteem minder snel ontregeld raakt (‘cytokinenstorm’) bij ernstige virusinfecties, zoals COVID-19.

Van verschillende kanten wordt nu gewezen op melatonine als potentieel geneesmiddel bij COVID-19. Daarbij zou het in de beginfase preventief kunnen helpen en de kans op ziek worden na een besmetting kleiner maken. Ook zou het tijdens de ziekte gebruikt kunnen worden om de ernst van het ziektebeloop af te remmen en het risico op longcomplicaties te verkleinen. Hierover verscheen in het laatste nummer van Frontiers in Medicine een uitgebreid artikel. Naast diepgravende wetenschappelijke onderbouwing van het advies melatonine in te zetten bij de preventie en behandeling van COVID-19 werd ook een praktisch gebruiksadvies gegeven, namelijk 3 mg melatonine 30-60 minuten voor het naar bed gaan. Dit is een veilige dosis. Helaas werd niet vermeld dat één op de tien mensen melatonine traag afbreekt en dat voor hen deze dosis veel te hoog is.

Bronnen

Reiter RJ, Abreu-Gonzalez P, Marik PE, Dominguez-Rodriguez A. Therapeutic Algorithm for Use of Melatonin in Patients With COVID-19. Front Med (Lausanne). 2020;7:226. Published 2020 May 15

García IG, Rodriguez-Rubio M, Mariblanca AR, et al. A randomized multicenter clinical trial to evaluate the efficacy of melatonin in the prophylaxis of SARS-CoV-2 infection in high-risk contacts (MeCOVID Trial): A structured summary of a study protocol for a randomised controlled trial. Trials. 2020;21(1):466. Published 2020 Jun 3

Pubmed publicaties over melatonine en COVID-19:

Nieuwsberichten archief 2020

75. Bestaan er melatoninerijke voedingsmiddelen? (24-2-20)

Op een bekende website over slaapproblemen stond een slaaptip: Eet walnoten. Met daaronder de volgende tekst: “De olie uit walnoten wordt van oudsher gebruikt tegen diarree, om aambeien te behandelen en om de darmen te kalmeren.

74. Melatonine en veroudering van de huid (22-2-20)

Melatonine bevattende crèmes kunnen helpen om de zichtbare tekenen van het ouder worden te verbergen. Dat lijkt te mooi om waar te zijn, maar zou toch wel een beetje waar kunnen zijn. Bij proefdieren lijken melatonine bevattende crèmes inderdaad te werken. Recent is onderzoek bij mensen gepubliceerd.

73. Combinatie melatonine met famotidine kan verkeerd uitpakken ()19-2-20)

In sommige tabletten met het maagzuurremmende middel Ranitidine zijn verontreinigingen aangetroffen met het kankerverwekkende NDMA. Mensen die Ranitidine gebruiken worden nu omgezet op Famotidine. Dit heeft dezelfde maagzuurremmende werking. Famotidine heeft echter een (gering) remmende werking op het enzym CYP1A2 dat in de lever melatonine afbreekt.

72. Melatonine eerste keus slaapmiddel voor mensen met autisme (17-2-20)

In de vorige week verschenen richtlijn van de American Academy of Neurology wordt melatonine als eerste keus genoemd als slaapmiddel bij kinderen en volwassenen met autisme, als slaaphygiëne maatregelen niet of niet genoeg helpen.

71. ADHD door sociale jetlag (9-2-20)

Het tot ’s avonds laat gebruik van sociale media en het te laat in slaap vallen verstoren je bioritme en kunnen overdag oorzaak zijn van ADHD. Dit blijkt uit onderzoek door Niall McGowan en collega’s van de Universiteit van Ierland. Zij onderzochten bij 188 gezonde studenten de invloed van te laat en op onregelmatige tijden naar bed gaan en in slaap vallen op alertheid en prestaties overdag.

70. Melatonine en zwangerschap op latere leeftijd (1-2-20)

De vruchtbaarheid van de vrouw neemt met het ouder worden langzaam af. Dit heeft ondermeer te maken met het ouder worden van de eicellen in de eierstokken. In tegenstelling tot zaadcellen, die dagelijks nieuw worden aangemaakt, moeten vrouwen het doen met de eicellen die zich in de puberteit al in haar eierstokken bevinden.

69. Het effect van supplementen bij borstkanker (28-1-20)

Zeer veel mensen met kanker gebruiken vitaminen en andere supplementen. Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat tussen 64 en 81% van de volwassenen met kanker in de VS een of meer supplementen gebruikt. Het hoogste percentage (87%) wordt gevonden bij vrouwen met borstkanker. Deze cijfers liggen duidelijk hoger dan het gebruik van supplementen in het algemeen.

68. Melatonine veiliger slaapmiddel bij ziekte van Alzheimer (27-1-20)

Benzodiazepine slaapmiddelen als temazepam vormen een risicofactor voor het krijgen van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. In een zeer recent overzichtsartikel wijzen Ettcheto en collega’s van de universiteit van Barcelona op de gevaren van slaaptekort en het gebruik van benzodiazepine slaapmiddelen.

67. Melatonine in moedermelk vermindert kans op autisme (23-1-20)

Babies die geen borstvoeding krijgen blijken later veel vaker autisme te ontwikkelen dan babies die wel borstvoeding krijgen. Dit blijkt uit een recent gepubliceerde studie van Ghozy en collega’s. Hierin werden 13 studies bij kinderen met autisme naar het wel of niet als baby hebben gekregen van borstvoeding, met elkaar vergeleken.

66. Melatonine helpt kankerpatiënten met slaapproblemen (13-1-20)

Een behandeling met melatonine (avond) in combinatie met lichttherapie (ochtend) is effectief bij de behandeling van slaapproblemen bij mensen met kanker. Dit blijkt uit een zeer recent gepubliceerde dubbelblindstudie in de VS.

65. Melatonine versterkt effect borstkankerbehandeling (12-1-20)

Melatonine staat erg in de belangstelling bij onderzoekers naar nieuwe wegen bij de behandeling van borstkanker. De afgelopen 5 jaar verschenen er maar liefst 153 publicaties over het gebruik van melatonine bij de behandeling van borstkanker.

64. Melatoninebehandeling bij fibromyalgie (10-1-20)

Melatonine kan heel goed gebruikt worden bij de behandeling van fibromyalgie. Dit blijkt uit de resultaten van een recente studie, waarbij meerdere publicaties, waaronder dubbelblindstudies, over een behandeling met melatonine werden vergeleken.

Nieuwsberichten archief 2019

63. Melatonine bij slaapproblemen door jeukend eczeem (4-10-19)

Atopische dermatitis (ook wel constitutioneel eczeem) is een hardnekkige jeukende huidaandoening waar een op de zes kinderen mee te maken krijgt. De jeuk kan zeer heftig zijn en slaapproblemen veroorzaken. Dit leidt dan weer overdag tot slaperigheid of juist druk gedrag en tot slechte schoolprestaties.

62. Melatonine en de ziekte van Alzheimer (27-9-19)

Professor R. Havekes en collega’s van de Neurobiology expertise group van de Universiteit van Groningen beschrijven in een zeer recent overzichtsartikel de belangrijke rol van melatonine bij de preventie en bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer. Recente andere publicaties wijzen in dezelfde richting.

61. Melatonine om koortsstuipen te voorkomen (21-9-19)

Melatonine werkt beter bij de preventie van koortsstuipen dan het tot nu toe meestal voorgeschreven middel diazepam (Valium®). Dit bleek uit een onderzoek waarbij aan 60 jonge kinderen die een eerste koortsstuip hadden gekregen tijdens de volgende koortsperiode dubbelblind melatonine òf diazepam werd voorgeschreven.

60. Melatonine vergroot de kans op zwangerschap (31-8-19)

In de IVF kliniek van de universiteiten van Extremadura en Cantabria (Spanje) is onderzocht in hoeverre een melatoninetekort een rol kan spelen vrouwen met onverklaarde onvruchtbaarheid.

59. Melatonine en CBD als combinatie?? (23-8-19)

Zowel melatonine als CBD olie worden voorgeschreven bij de behandeling van MS en bepaalde vormen van kanker. De vraag is of dit wel een goede combinatie is of dat beide elkaar juist kunnen tegenwerken.

58. Opnieuw onnodige opwinding over melatoninegebruik bij kinderen (28-7-19)

Naar aanleiding van een ingezonden brief in het medisch tijdschrift JAMA Pediatrics was melatonine vorige week weer eens in het nieuws. “Vijf procent van tieners slikt al slaapmiddel” was de kop. Het ging hier om een klein onderdeel van de “Generatie R Studie”.

57. Melatonine bij slaapproblemen door chronische pijn (14-7-19)

Mensen met chronische pijn hebben vaak slaapproblemen. Zowel moeilijk in slaap kunnen vallen als ’s nachts wakker worden van de pijn zijn veelgehoorde klachten. Al met al duurt de totale slaap daardoor te kort. En tekort slapen kan op zich weer chronische pijnklachten verergeren. Een vicieuze cirkel dus.

56. Melatonine kan door andere medicijnen onwerkzaam worden (8-6-19)

Dat het effect van melatonine na enkele weken of maanden langzaamaan minder kan worden, is inmiddels bij veel mensen wel bekend. Dit kan gebeuren bij mensen die melatonine te traag afbreken en daardoor melatonine gaan opstapelen in het lichaam.

55. De rol van melatonine bij preventie en behandeling van borstkanker (19-5-19)

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Naast erfelijke factoren, spelen lage melatoninespiegels een rol bij het ontstaan van borstkanker. Melatonine beschermt tegen het ontstaan van kankercellen doordat het ’s nachts zorgt voor reparatie van overdag ontstane DNA schade. Daarnaast remt melatonine de groei van reeds ontstane kankercellen.

54. De rol van melatoninetekort bij MS (14-5-19)

Bij onderzoek naar nieuwe behandelmethoden bij MS staat melatonine steeds meer in de belangstelling. Het afgelopen jaar verschenen 17 studies over de rol van melatonine bij MS! In de laatste daarvan wordt een overzicht gegeven van de laatste ontwikkelingen op dit gebied.

53. Slaapproblemen bij ADHD door Ritalin (24-4-19)

Veel kinderen met ADHD hebben slaapproblemen. In een aantal gevallen is het gebruik van methylfenidaat (Concerta en Ritalin) hiervan de oorzaak. Meestal gaat het om lang wakker blijven en niet in slaap kunnen vallen. Niet naar bed willen gaan is ook een veelgehoorde klacht.

52. Melatonine helpt bij oorsuizen (14-4-19)

Tinnitus of oorsuizen is een ziekte waarbij iemand geluiden hoort die niet worden veroorzaakt door geluiden van buitenaf, maar door een beschadiging van het gehoororgaan. Die beschadiging kan zijn veroorzaakt door chronische overbelasting door lawaai of door contact met schadelijke stoffen.

51. Ook bij kinderkanker kan melatonine helpen (8-4-19)

Tinnitus of oorsuizen is een ziekte waarbij iemand geluiden hoort die niet worden veroorzaakt door geluiden van buitenaf, maar door een beschadiging van het gehoororgaan. Die beschadiging kan zijn veroorzaakt door chronische overbelasting door lawaai of door contact met schadelijke stoffen.

50. ’s Avonds snacken maakt je dik (25-3-19)

Van ’s avonds gesnackte calorieën wordt je sneller dik dan van overdag snacken. Dat blijkt uit een recent onderzoek van Andrew McHill van de Harvard Universiteit in de VS. Zij vonden dat het tijdstip waarop je eet bepaalt wat er met de calorieën gebeurt.

49. Wie veel melatonine aanmaakt kan oud worden (17-3-19)

Mensen die veel melatonine aanmaken worden ouder dan mensen die weinig melatonine aanmaken. Dat komt doordat melatonine diverse verouderings processen afremt. In een recent overzichtsartikel over de rol van melatonine bij het gezond ouder worden, legt Professor Ruediger Hardeland van de Universiteit in Göttingen (Duitsland) uit hoe dat komt.

48. Melatonine bij de behandeling van zwangerschapsvergiftiging (3-3-19)

Op dit moment wordt onderzocht of zwangeren met een verhoogde bloeddruk baat kunnen hebben bij een behandeling met melatonine. Reden hiervan is het in meerdere studies gevonden melatoninetekort bij zwangeren met zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie).

47. Melatonine bij fibromyalgie (17-2-19)

Fibromyalgie is een van de oorzaken van chronische pijn. Het gaat gepaard met vermoeidheid, slaapproblemen, depressieve klachten en concentratieproblemen. Naar schatting een op de twintig vrouwen heeft er last van. Bij vrouwen komt het zesmaal vaker voor dan bij vrouwen.

46. Melatonine bij slaapproblemen bij kinderen met een verstandelijke beperking (10-1-19)

Bij kinderen met een verstandelijke beperking komen slaapproblemen zeer vaak voor. Deze slaapproblemen vormen niet alleen een grote belasting voor de ouders, maar werken ook negatief door op de ontwikkeling en het gedrag van het kind.

45. Slaap en melatonine bij multiple sclerose (4-2-19)

Twee op de drie mensen met Multiple Sclerose (MS) hebben last van ernstige slaapproblemen. Omdat er over de oorzaken en behandeling hiervan verschillende meningen bestaan, doorzochten MS specialisten Sakkas en collega’s alle medische literatuur over dit probleem.

44. Ritalin of melatonine bij ADHD? (27-1-19)

Aan kinderen met ADHD die tegelijk ook slaapproblemen hebben kan beter eerst melatonine worden voorgeschreven in plaats van met Ritalin (Methylfenidaat, Concerta) te beginnen. Onvoldoende slaap kan leiden tot slechte concentratie en druk gedrag overdag.

43. Melatonine kan helpen bij migraine (20-1-19)

Een behandeling met melatonine kan het aantal migraine aanvallen helpen verminderen. Dit blijkt uit een recente analyse van de medische literatuur over de behandeling van migraine met melatonine.

42. Melatonine zorgt voor een beter geheugen (13-1-19)

Onderzoekers van de Goethe Universiteit in Frankfurt en de Henan Universiteit in China hebben ontdekt op welke manier melatonine een rol speelt bij het goed functioneren van het geheugen.

41. Melatonine heeft invloed op botopbouw en botontkalking (6-1-19)

Melatonine blijkt een belangrijke rol te spelen bij het handhaven binnenin het bot van een evenwicht tussen afbraak van verouderde botcellen en de vervanging door nieuwe botcellen.

Nieuwsberichten archief 2018

40. Nieuw bewijs voor Nieuw bewijs voor effect van melatonine bij de behandeling van kanker (15-12-18)

De kans op een succesvolle behandeling bij kanker is de laatste jaren enorm toegenomen. Helaas veroorzaken kankerremmende medicijnen echter vaak ook veel bijwerkingen. Daarom staat toevoegen van melatonine aan de behandeling van kanker momenteel erg in de belangstelling

39. Ouder worden dankzij melatonine (9-12-18)

Italiaanse dorpje Acciaroli is iets vreemds aan de hand: de inwoners worden er uitzonderlijk oud. Ruim 10 procent is 100-plus. In de Volkskrant van 7 december 2018 wordt een poging gedaan uit te leggen hoe dit komt.

38. Melatonine is effectief bij fibromyalgie (21-11-18)

Fibromyalgie is een van de oorzaken van chronische pijn. Het gaat gepaard met vermoeidheid, slaapproblemen, depressieve klachten en concentratieproblemen. Naar schatting een op de twintig vrouwen heeft er last van. Bij mannen komt het zesmaal minder vaak voor dan bij vrouwen.

37. Melatonine is geen slaapmiddel?? (18-11-18)

Ik wordt erg moe van de met enige regelmaat in de pers verschijnende negatieve berichten over melatonine. Deze berichten zijn bovendien onjuist en scheppen alleen maar verwarring. Bovendien worden deze negatieve berichten zelden onderbouwd met feiten en bewijzen.

36. Melatonine is effectief bij vertraagde slaapfase stoornis (15-11-18)

Moeilijk in slaap kunnen vallen en ’s morgens moeilijk op kunnen staan zijn de belangrijkste problemen bij de vertraagde slaapfase stoornis. De oorzaak is meestal het te laat ’s avonds (of soms pas na middernacht) beginnen van de melatonine aanmaak en ‘s morgens te lang doorgaan hiervan.

34. Melatonine verbetert glucosespiegels bij diabetes (12-11-18)

Toevoegen van een lage dosis melatonine aan de bestaande behandeling levert een verbetering op van de glucosecontrole. Dit blijkt uit een recente meta-analyse van 12 dubbelblind onderzoeken met melatonine bij diabetespatiënten, waaraan in totaal 640 diabetespatiënten deelnamen.

33. Melatonine bij behandeling van Alzheimer (5-11-18)

Bij mensen met de ziekte van Alzheimer worden lagere melatoninespiegels gevonden dan bij gezonde leeftijdgenoten. Recent onderzoek wijst uit dat melatonine waarschijnlijk vooral in de eerste fase van de ziekte kan helpen.

32. Rol melatonine bij ouder worden steeds duidelijker (25-10-18)

Celbiologen denken een belangrijke stap te hebben gezet in het onderzoek naar de verklaring op welke manier melatonine het lichaam beschermt tegen het normale verouderingsproces. Hoe melatonine het verouderingsproces in het lichaam afremt, wordt daardoor steeds duidelijker.

31. Melatonine vergroot kans op zwangerschap (14-10-18)

Melatonine is van het begin tot het einde van de zwangerschap noodzakelijk voor een normaal verloop. Dat begint bij het zorgen voor een goede kwaliteit van de eicel en het na de bevruchting succesvol kunnen innestelen in het baarmoederslijmvlies.

30. Melatonine bij Multiple Sclerose (8-10-18)

Mensen met MS hebben veel lagere melatonine spiegels en naarmate de melatonine spiegel lager is verloopt de ziekte vaak sneller en ernstiger. Meten van de melatonine spiegel en aanvullen van het tekort lijkt dan ook erg belangrijk.

29. Melatonine regelt 24-uurs ritme energiestofwisseling (2-10-18)

Ons 24-uurs melatonine ritme zorgt voor het 24-uurs ritme van de energiestofwisseling. Melatoninetekort kan zo leiden tot overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten.

28. Melatonine tekort is mogelijk oorzaak van autisme (28-9-18)

Uit recent onderzoek blijkt dat veel moeders met een kind met autisme en een verstandelijke beperking een lage melatoninespiegel hebben. Omdat melatonine nodig is bij de opbouw van de hersenen kan melatoninetekort in de zwangerschap een risico factor zijn voor krijgen van een kind met autisme.

27. Het 24-uurs ritme van babies op intensive care (15-9-18)

Voor babies die na de geboorte op de intensive care worden opgenomen is het zeer belangrijk om zoveel mogelijk te zorgen voor een normaal 24uurs ritme. Borstvoeding geven is hierbij belangrijk, omdat dit het 24uurs melatonine ritme van moeder volgt.

26. Melatoninetekort bij cerebrale parese (8-9-18)

Kinderen met cerebrale parese hebben lagere melatoninespiegels. Moeders met lage melatoninespiegels tijdens de zwangerschap hebben een groter risico op complicaties tijdens de zwangerschap en het krijgen van een kind met cerebrale parese.

25. Bij kinderen met autisme helpt melatonine ook tegen angst (4-9-18)

Bij de behandeling met melatonine van slaapproblemen bij kinderen met autisme blijken vaak ook andere klachten af te nemen, zoals angst, pijn en darmproblemen. Afname van angst is een belangrijk bijeffect van de behandeling van slaapproblemen met melatonine.

24. Melatonine vergroot effect van bestraling bij kanker (27-8-18)

Melatonine maakt kankercellen gevoeliger voor bestraling en beschermt gezond weefsel juist tegen schade door straling. Maakt u zelf voldoende melatonine? Of heeft u een tekort? Zelftest plus persoonlijk advies kunt u hier aanvragen.

23. Melatonine bij slaapproblemen door jeukend eczeem (21-8-18)

Constitutioneel eczeem is een hardnekkige jeukende huidaandoening. De jeuk kan heftig zijn en slaapproblemen veroorzaken. Melatonine blijkt effectief te werken bij inslaapproblemen door constitutioneel eczeem. Opvallend is ook dat bij de helft van de kinderen tijdens gebruik van melatonine ook het eczeem verbetert!

22. Melatonine bij de behandeling van zwangerschapsvergiftiging (14-8-18)

Melatonine kan helpen bij de preventie en de behandeling van zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie). Dit is een complicatie van een verhoogde bloeddruk in de zwangerschap die kan leiden tot groeiachterstand van het ongeboren kind.

21. Melatonine helpt tegen kanker (7-8-18)

Tot nu toe verschenen er meer dan 2000 wetenschappelijke publicaties over het effect van melatonine bij kanker. Uit een recent overzichtsartikel van professor Stephen Bondy van de Medische Universiteit Californie blijkt melatonine op verschillende manieren bij de bescherming tegen kanker betrokken te zijn.

20. Melatonine en psychosomatische klachten in de overgang (31-7-18)

Bij vrouwen die voorafgaand aan de overgang normale melatonine spiegels hebben, komen de helft minder psychosomatische klachten tijdens de overgang voor dan bij vrouwen met lage melatonine spiegels. Afname van de hoeveelheid oestrogeen hormoon is niet de enige oorzaak.

19. Melatonine beschermt tegen veroudering van de huid (24-7-18)

Veroudering van de huid heeft niet alleen met leeftijd te maken, maar ook met de hoeveelheid schadelijke invloeden van buitenaf, zoals zonlicht en de mate waarin het lichaam zich hiertegen weet te beschermen. Melatonine in de huid speelt een rol bij herstel van DNA schade en beschermt tegen het ontstaan van rimpels.

18. Melatonine 24uurs ritme in borstvoeding (17-7-18)

Borstvoeding bevat ’s avonds en ’s nachts vijfmaal meer melatonine dan overdag. Dit regelt bij de baby niet alleen het slaap-waak ritme, maar ook het dag-nacht ritme van de stofwisseling. Moeders die kolven moeten hiermee rekening houden en ’s avonds en ‘s nachts gekolfde moedermelk niet overdag en omgekeerd.

17. Melatonine kan helpen bij de ziekte van Alzheimer (9-7-18)

Bij mensen met de ziekte van Alzheimer worden lagere melatonine spiegels gevonden dan bij gezonde leeftijdgenoten. Uit onderzoek bij proefdieren met Alzheimer blijkt dat melatonine geheugenfuncties verbetert. In de hersenen waren minder bij Alzheimer passende afwijkingen te zien.

16. Ga je beter slapen van een melatoninepil? (30-6-18)

In de Volkskrant van zaterdag 30 juni staat dat melatonine je slaap-waakritme regelt, maar niet het in slaap vallen. Dit is onjuiste en erg verwarrende informatie. Melatonine veroorzaakt wel degelijk slaperigheid en kan dus heel goed gebruikt worden als slaapmiddel, zolang het maar op de juiste manier gebruikt wordt.

15. Melatonine helpt bij behandeling vertraagde slaapfase stoornis (24-6-18)

Recent onderzoek toont aan dat melatonine effectief is bij de behandeling van een vertraagde slaapfase stoornis (‘avondmensen’). Het is opmerkelijk dat een lage dosis melatonine (0,5mg) al een gunstig effect had. Dit past bij de huidige opvatting dat vaak een onnodig te hoge dosis melatonine wordt voorgeschreven.

14. Melatonine en tandvleesontsteking (19-6-18)

Melatonine is niet alleen belangrijk voor een gezonde slaap, maar helpt als ontstekingsremmer ook bij het voorkomen van ontstekingen. Uit meerdere onderzoeken is gebleken dat mensen met hardnekkige tandvleesontsteking een veel lagere melatonine spiegel hebben dan mensen met gezond tandvlees.

13. Melatonine rijke voeding, een mythe of realiteit? (10-6-18)

De gunstige invloed van goede voeding op onze gezondheid, met name op hart en bloedvaten, is alom bekend. In hoeverre melatonine in voeding daaraan bijdraagt, is de vraag. Artsen van het Hatter Instituut voor Cardiovasculair Onderzoek in Kaapstad zochten in de wetenschappelijke literatuur naar een antwoord op deze vraag.

12. Onbeperkt avondgebruik sociale media leidt tot stoornis biologische klok (4-6-18)

Het licht van de beeldschermen van mobiele telefoons, tablets en laptops remt de aanmaak van melatonine. Als iemand deze apparaten vanaf twee uur voor bedtijd nog  gebruikt, wordt de aanmaak van melatonine  uitgesteld tot later die avond. Dit leidt ertoe dat iemand pas later in slaap kan vallen en dat die nacht de melatoninespiegels lager zijn.

11. Melatonine is meest effectieve middel om jetlag te voorkomen (1-6-18)

Slaapproblemen, vermoeidheid en concentratieproblemen zijn bekende verschijndelen van een jetlag. Ze ontstaan na een vliegreis waarbij je meerdere tijdzones passeert. Je lichaam kan zich niet goed aanpassen aan het dag-nachtritme van het vakantieland. Op het juiste moment innemen van melatonine kan de jetlag voorkomen.

10. Licht ’s nachts vergroot risico op borstkanker (22-5-18)

Te veel licht ’s nachts remt de aanmaak van melatonine af. Omdat bij vrouwen met lage melatoninespiegels borstkanker vaker voor komt, is omgevingslicht tijdens de nacht een risico factor voor het krijgen van borstkanker.

9. Relatie tussen migraine en stoornis melatonine ritme gevonden (14-5-18)

Er zijn duidelijke aanwijzingen voor een relatie tussen melatonine en migraine. Uit onderzoek blijkt dat hoe later op de avond de melatonineaanmaak later begint, des te groter het aantal migraineaanvallen is. Ook bij het te laat naar bed gaan neemt het aantal migraineaanvallen toe.

8. Melatonine helpt bij slaapproblemen bij kinderen met een verstandelijke beperking (9-5-18)

Bij kinderen met een verstandelijke beperking komen slaapproblemen zeer vaak voor. Een meta-analyse van 13 publicaties met in totaal 682 patiënten geeft aan dat bij een behandeling met melatonine de inslaaptijd gemiddeld 34 minuten korter werd, terwijl de totale slaapduur 50 minuten langer werd.

7. Slaaptekort bij kinderen is risicofactor voor obesitas (23-4-18)

Kinderen die meer dan een uur korter slapen dan normaal is voor de leeftijd lopen meer kans op het krijgen van overgewicht. Dit is de zoveelste publicatie over een gezondheidsprobleem dat verband houdt met te weinig slaap.

6. Melatonine bij de behandeling van zwangerschapsvergiftiging (18-4-18)

Een verhoogde bloeddruk in de zwangerschap kan leiden tot ernstige complicaties, waarbij de placenta functie achteruit gaat en het ongeboren kind en ernstige groeivertraging bij het ongeboren kind ontstaat. Onderzoek met melatonine moet uitwijzen of dit een geschikte preventieve behandeling is.

5. Melatonine bij de behandeling van hoge bloeddruk (11-4-18)

Bij mensen met een verhoogde bloeddruk, maar ook bij andere vormen van hart- en vaatziekten zoals kransslagadervernauwing, hartinfarct en hartfalen, worden lagere melatoninespiegels gevonden dan bij mensen zonder hart- en vaatziekten.

4. Melatonine bij de behandeling van borstkanker (19-3-18)

Melatonine kan het effect van bestraling tijdens een borstkankerbehandeling vergroten en de bijwerkingen ervan verkleinen. Dit blijkt uit een analyse van een groot aantal publicaties over onderzoek naar de behandeling van borstkanker.

3. Lage melatonine spiegels bij moeders met kind met autisme (13-3-18)

Moeders met een kind met een autistische stoornis lijken minder melatonine aan te maken dan moeders met alleen maar gezonde kinderen. Dit blijkt uit recent onderzoek bij zestig vrouwen met een kind met autisme. De hoeveelheid ’s nachts aangemaakte melatonine was gemiddeld 37 procent lager dan bij de controlegroep.

2. Melatonine afgifte bij kinderen wordt ‘s avonds afgeremd door licht (16-2-18)

Te veel licht ’s avonds in het uur voor het naar bed gaan remt de aanmaak van melatonine sterk af. Als het licht is uitgegaan kan het nog wel 50 minuten duren voor de aanmaak van melatonine echt begint.

1. Melatonine effectief bij behandeling vertraagde slaapfase stoornis (12-2-18)

Moeilijk in slaap kunnen vallen en ’s morgens moeilijk op kunnen staan zijn de belangrijkste problemen bij de vertraagde slaapfase stoornis. De oorzaak is meestal het te laat ’s avonds (of soms pas na middernacht) beginnen van de melatonine aanmaak en ‘s morgens te lang doorgaan hiervan.